Sposób przygotowania pracowników do sytuacji związanych z pożarem zależy w głównej mierze od rodzaju wykonywanych obowiązków, układu pomieszczeń a także materiałów i urządzeń znajdujących się w danym miejscu. Inne zagadnienia mogą posiadać znaczenie w biurze, inne w warsztacie, magazynie czy obiekcie produkcyjnym. Szkolenia ppoż obejmują zwykle podstawowe zasady dotyczące powstawania pożarów, możliwości alarmowania a także zachowania w czasie zagrożenia, niemniej jednak w praktyce ważne jest również odniesienie tych informacji do codziennych warunków pracy.
Pracownik powinien rozumieć, dlaczego określone czynności są zabronione albo wymagają zachowania szczególnej ostrożności. Przykładem może być pozostawianie materiałów w pobliżu źródeł ciepła lub blokowanie dostępu do urządzeń zastosowanych do gaszenia. Takie sytuacje nie za każdym razem wynikają z celowego lekceważenia zasad. Na prawdę często są wynikiem pośpiechu, niewłaściwej organizacji stanowiska lub przyzwyczajenia do wykonywania określonych czynności w ten sam sposób.
W sytuacji większych zakładów znaczenie ma też podział zadań podczas zdarzenia. Szkolenia ppoż dla firm mogą uwzględniać zasady bieżące osoby wykonujące różnorakie zadania, ponieważ reakcja pracownika znajdującego się wprost przy źródle zagrożenia może wyglądać przeciwnie niż postępowanie osoby odpowiedzialnej za organizację ewakuacji. Ważne pozostaje ustalenie, w jaki sposób przekazywana jest informacja o pożarze i kto podejmuje określone działania. W rzeczywistych warunkach problem może pojawić się wtedy, gdy alarm jest słabo słyszalny w części pomieszczeń, ktoś nie zna obowiązującego układu budynku albo jedna z dróg wyjścia jest czasowo niedostępna. Dlatego sama znajomość ogólnej procedury nie za każdym razem wystarcza. W trakcie omawiania zasad warto odnosić się do możliwych utrudnień i sytuacji nietuzinkowych. Dotyczy to również osób odwiedzających obiekt, pracowników tymczasowych czy ludzi, którzy wykonują własne zadania w różnych częściach budynku. Ich obecność może wpływać na przebieg ewakuacji i wymagać uwzględnienia w przyjętych zasadach organizacyjnych.
Istotnym elementem pozostaje rozpoznawanie głównych zagrożeń związanych z wyposażeniem stanowiska pracy. Urządzenia elektryczne, instalacje, substancje łatwopalne czy materiały wykorzystywane w procesach technologicznych mogą wymagać odmiennych możliwości postępowania. Szkolenia przeciwpożarowe pozwalają omówić te różnice bez ograniczania się do samego wskazania sprzętu gaśniczego. W praktyce znaczenie ma bowiem także moment, w którym pracownik powinien przerwać wykonywaną czynność, odłączyć urządzenie, o ile można zrobić to bez narażania się na zagrożenie, powiadomić inne osoby albo opuścić pomieszczenie. Nie zawsze istnieje możliwość dokładnej oceny sytuacji, szczególnie gdy pojawia się dym lub ogień szybko się rozprzestrzenia. Próba użycia niewłaściwego środka gaśniczego może w dodatku skomplikować sytuację. Z tego powodu wiedza przekazywana pracownikom powinna obejmować także ograniczenia powiązane z podejmowaniem samodzielnych działań. W ogromnej liczbie przypadków bardzo istotne staje się szybkie przekazanie informacji o zagrożeniu i sprawne opuszczenie strefy, w której występuje niebezpieczeństwo.
Na sposób funkcjonowania zasad przeciwpożarowych wpływają także codzienne nawyki pracowników. Z zdarza się, że ewidentne czynności realizowane są automatycznie, a drobne odstępstwa od ustalonych reguł mogą zostać uznane za nieistotne. Problem pojawia się wtedy, gdy kilka takich sytuacji występuje równocześnie. Przestawiony sprzęt, zastawione przeżycie, zmieniona organizacja stanowiska i brak bieżącej informacji dla nowych pracowników mogą sprawić, że wcześniej przyjęte rozwiązania przestają odpowiadać realnym warunkom. Dlatego przy prowadzeniu szkoleń warto uwzględniać nie tylko przepisy i definicje, lecz również zmiany zachodzące w miejscu pracy. Znaczenie ma także okresowe przypominanie głównych zasad, zwłaszcza gdy pracownicy wykonują zadania w różnorakich lokalizacjach albo ich obowiązki ulegają zmianie. Informacja dotycząca ochrony przeciwpożarowej powinna być możliwa do zastosowania w konkretnym miejscu, z uwzględnieniem jego ograniczeń, sposobu organizacji pracy a także sytuacji, które mogą wystąpić podczas normalnego użytkowania obiektu.
Źródło: szkolenia ppoż.